ŞANLIURFA SİVEREK’TEN ELE GEÇEN KAYA RESİMLERİ

  1. Ana Sayfa
  2. Makaleler

ŞANLIURFA SİVEREK’TEN ELE GEÇEN KAYA RESİMLERİ

Özet

Tarihin erken dönemlerinden itibaren kaya resimleri; kaya bloğu, kaya altı sığınakları veya mağara içinde bulunan yüzeylere kazıma, çizme, dövme tekniği veya aşı boyası kullanı¬larak yapılmışlardır. Kaya resimleri, kaya bloklarının üstüne yapılan motif, figür, yazı ve damgalar şeklinde olurlar. Kaya resimleri tarihsel dönem¬lerde yaşamış toplulukların yapmış oldukları sanat eserleridir. Çoğunlukla bu tarz kaya resimlerini yapmalarının sebebi ritüel amaçlı olup genellikle de çevrelerinde gördükleri hayvanları veya olayları tasvir ettikleri görülmektedir. Bundan dolayı çok büyük bir öneme sahip olan kaya resimleri, eski toplumların sosyokültürel özelliklerini yansıtmaları açısından paha biçilemez eserlerdir. Şanlıurfa İli Siverek İlçesinin Aliyunus (Tog/Tok) köyünde ele geçen kaya resimleri bugüne kadar bölgede ele geçmiş olan diğer kaya resimlerine göre farklılıklar göstermektedir. Avlanma sahnesini tasvir etmiş olması bakımından diğer kaya resimleri ile her ne kadar benzerlikler gösterse de dönem olarak daha geç döneme ait olması ve figürlerin yapılış tarzındaki bazı farlılıklar göstermesi açısından ünik bir eser özelliği taşımaktadır. Kaya resmi içinde yer alan iki adet haç motifi sayesinde Erken Bizans dönemine (M.S. 5-6. yüzyıl) ait olduğu düşünülen bu resimler, dövme tekniğiyle düz bir kalker kayalık zemin üzerine yapılmışlardır. Kaya resimlerinde yabani hayvanları avlamak için kement kullanımı söz konusudur. Figürlerin cepheden tasvir ediliş şekilleri dönemin özelliklerine uygun olarak yapılmıştır. Kaya resimlerinde anlatılmak istenen şey bir av sahnesi olmakla birlikte ritüel amaçlı da yapılmış olabileceğine dair bazı izler de taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Şanlıurfa , Kaya Resimleri , Siverek , Aliyunus , Toğ , Bizans Dönemi

Atıf Yapma Şekli

APA
Çelik, B. & Güler, G. (2025). şanliurfa si̇verek’ten ele geçen kaya resi̇mleri̇. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (65), 76-83. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1647505
MLA
Çelik, Bahattin, et al.. "ŞANLIURFA SİVEREK’TEN ELE GEÇEN KAYA RESİMLERİ." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, vol. , no. 65, 2025, pp. 76-83. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1647505
Chicago
Bahattin Çelik, Gül Güler. "ŞANLIURFA SİVEREK’TEN ELE GEÇEN KAYA RESİMLERİ." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi , no. 65 (2025): 76-83. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1647505
Harvard
Çelik, B., Güler, G. (2025) 'ŞANLIURFA SİVEREK’TEN ELE GEÇEN KAYA RESİMLERİ', Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (65), ss. 76-83. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1647505

Bu Yazarın Diğer Makaleleri

ŞANLIURFA İLİ NEOLİTİK DÖNEM YÜZEY ARAŞTIRMASI, 2018

Bahattin Çelik
Atıflar: 5
Özeti Görüntüle Tam Metin

HARBETSUVAN TEPESİ'NDEN BİR ERKEK HEYKELCİĞİ.

Bahattin Çelik Celal Uludağ
Atıflar: 3
Özeti Görüntüle Tam Metin

ŞANLIURFA’DAN NEOLİTİK DÖNEM TUZAK ALANLARI

Bahattin Çelik Kaya Tolon
Atıflar: 11
Özeti Görüntüle Tam Metin

ÇANAK ÇÖMLEKSİZ NEOLİTİK DÖNEMDE HAVUZLAR VE HAVUZ YAPIM TEKNİĞİ

Bahattin Çelik
Özeti Görüntüle Tam Metin

ÇANAK ÇÖMLEKSİZ NEOLİTİK DÖNEMDE YILAN FİGÜRÜ

Bahattin Çelik
Atıflar: 1
Özeti Görüntüle Tam Metin

BEYPAZARI VE ÇEVRESİNDEKİ KAYA YAPILARI, YERLEŞİM ALANLARI, MEZARLAR, KİLİSELER.

Bahattin Çelik Özlem Sarı
Özeti Görüntüle Tam Metin

HARBETSUVAN TEPESİ KÜÇÜK BULUNTULARI

Bahattin Çelik Gül Güler Mustafa Güler
Özeti Görüntüle Tam Metin

KURT TEPESİ ÇEVRESİNDEKİ YERLEŞİMLER VE AVLAKLAR

Bahattin Çelik Hatice Tosyagülü Çelik
Özeti Görüntüle Tam Metin

“STATÜ TOPLUMU”: GÖBEKLİ TEPE VE KARAHAN TEPE’Yİ TOPLUMSAL TABAKALAŞMA BAĞLAMINDA SOSYOLOJİK DÜŞÜNMEK

Bahattin Çelik Fatma Çakmak Orhan Ayaz
Atıflar: 7
Özeti Görüntüle Tam Metin

GÖBEKLİ TEPE KÜLTÜRÜNÜN YÜKSELİŞİ: AVLAK EKONOMİSİ VE SPEKÜLATİF “BİLGİ”NİN ROLÜ

Bahattin Çelik Orhan Ayaz
Atıflar: 5
Özeti Görüntüle Tam Metin

ŞANLIURFA HARBETSUVAN TEPESİ’NDEN BEZEMELİ TAŞ PLAKALAR

Bahattin Çelik
Atıflar: 1
Özeti Görüntüle Tam Metin

M.Ö. II. BİNDE ŞANLIURFA'DA BULUNAN KABARTMALAR

Bahattin Çelik
Özeti Görüntüle Tam Metin

ŞANLIURFA TEK TEK DAĞLARI NEOLİTİK DÖNEM FAUNA VE FLORASINA GENEL BİR BAKIŞ

Bahattin Çelik Hatice Tosyagülü Çelik
Atıflar: 6
Özeti Görüntüle Tam Metin

HARBETSUVAN TEPESİ 2018 YILI KAZI ÇALIŞMASI.

Bahattin Çelik Hatice Tosyagülü Çelik
Atıflar: 4
Özeti Görüntüle Tam Metin

ŞANLIURFA SİVEREK’TEN YENİ BİR NEOLİTİK YERLEŞİM

Bahattin Çelik
Özeti Görüntüle Tam Metin

ÇANAK ÇÖMLEKSİZ NEOLİTİK DÖNEMDE VARAN FİGÜRLERİ

Bahattin Çelik
Atıflar: 1
Özeti Görüntüle Tam Metin

ŞANLIURFA İLİ ARKEOLOJİK YÜZEY ARAŞTIRMASI, 2017

Bahattin Çelik
Atıflar: 3
Özeti Görüntüle Tam Metin

ADIYAMAN MÜZESİ'NDEN NEOLİTİK DÖNEME AİT BİR KADIN HEYKELCİĞİ

Bahattin Çelik
Atıflar: 1
Özeti Görüntüle Tam Metin

ŞANLIURFA’DAKİ SOĞMATAR KÜLT ALANINDAN BİR ASLAN KABARTMASI TASLAĞI

Bahattin Çelik Süheyla İrem Mutlu Semih Mutlu
Atıflar: 4
Özeti Görüntüle Tam Metin

SOĞMATAR’DA SUNAKLI KAYA OYUĞU MEZARLAR

Bahattin Çelik Yusuf ALBAYRAK Süheyla İrem Mutlu Semih Mutlu
Atıflar: 6
Özeti Görüntüle Tam Metin

SOĞMATAR ÇEVRESİ KAYA MEZARLARI

Bahattin Çelik Yusuf ALBAYRAK
Atıflar: 10
Özeti Görüntüle Tam Metin

ŞANLIURFA İLİ NEOLİTİK DÖNEM YÜZEY ARAŞTIRMASI, 2019.

Bahattin Çelik Gül Güler Mustafa Güler Hatice Tosyagülü Çelik
Özeti Görüntüle Tam Metin

NEOLİTİK DÖNEM KÜLT MERKEZİ: HARBETSUVAN TEPESİ

Bahattin Çelik
Özeti Görüntüle Tam Metin

SOĞMATAR’DAN ELE GEÇEN BİR KARTAL FİGÜRÜ

Bahattin Çelik Yusuf ALBAYRAK
Atıflar: 4
Özeti Görüntüle Tam Metin

HARBETSUVAN TEPESİ 2019 YILI KAZI ÇALIŞMASI

Bahattin Çelik
Atıflar: 5
Özeti Görüntüle Tam Metin

SOĞMATAR RÖLYEF VE YAZITLARI

Bahattin Çelik Yusuf ALBAYRAK
Atıflar: 1
Özeti Görüntüle Tam Metin

URFA HALİLÜ’R-RAHMAN CAMİİ HAZİRESİ’NDEKİ MEZAR TAŞLARI

Gül Güler
Özeti Görüntüle Tam Metin

İNSAN-MEKÂN-KİMLİK İLİŞKİSİNDE BİR HAFIZA BİLEŞENİ OLARAK KAPILAR: URFA GELENEKSEL EV KAPI ÖRNEKLERİ

Gül Güler Fatma Çakmak
Atıflar: 1
Özeti Görüntüle Tam Metin

HARBETSUVAN TEPESİ KÜÇÜK BULUNTULARI

Bahattin Çelik Gül Güler Mustafa Güler
Özeti Görüntüle Tam Metin

ŞANLIURFA İLİ NEOLİTİK DÖNEM YÜZEY ARAŞTIRMASI, 2019.

Bahattin Çelik Gül Güler Mustafa Güler Hatice Tosyagülü Çelik
Özeti Görüntüle Tam Metin

URFA ULU CAMİİ HAZİRESİNDEKİ MEZAR VE MEZAR TAŞLARI SÜSLEMELERİ

Gül Güler
Özeti Görüntüle Tam Metin