Yayın Etiği

1. Hakemli Çalışmaların Önemi

Hakemli çalışmalar, bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu süreçte dergi, yazar, hakem ve editör gibi tüm paydaşların etik ilkelere uygun hareket etmesi zorunludur. Aşağıdaki etik görev ve sorumluluklar, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan Core Practices (Temel İlkeler) ve best practice (en iyi uygulama) rehberlerine dayanmaktadır.

2. Yazarların Etik Sorumlulukları

  • Gönderilen çalışma daha önce hiç yayımlanmamış olmalıdır; eşzamanlı başka bir dergiye gönderilmemelidir.
  • Yazarlar, kullandıkları kaynaklara eksiksiz, doğru ve yeterli şekilde atıfta bulunmalıdır.
  • Olası çıkar çatışmaları (finansal, kurumsal, kişisel vs.) açıkça beyan edilmelidir.
  • Hakemlik süreci kapsamında ham veri ve analizler talep edilebilir; yazar(lar) bu talepleri zamanında karşılamalıdır.
  • Kullanılan verilerin kullanma izni, etik izinler ve telif hakları sağlanmış olmalıdır.
  • Hata fark edildiğinde düzeltme (corrigendum) ya da gerekirse makalenin geri çekilmesi (retraction) sürecine yardımcı olmalıdır.
  • Üç dilde (Türkçe, Rusça, İngilizce) başlık, özet ve anahtar kelimeler sağlanmalıdır.
  • Dergiye gönderilen her makale, intihal (metin benzerliği) tespit sistemlerinden geçecektir.
  • Yazar(lar), makalelerinin özgün olduğunu; intihal, sahtecilik, uydurma, veri manipülasyonu, fazlaca tekrar yayın gibi etik ihlaller içermediğini beyan eder. Bu beyanın doğruluğu, tüm hukuki, etik ve mali sorumluluğun yazar(lar)a ait olduğunu kapsar.
  • Dergi, etik ihlallerin tespiti halinde makaleyi yayından çekme, düzeltme yayımlama ve kamuoyunu bilgilendirme haklarını saklı tutar.

3. Hakemlerin Etik Sorumlulukları

  • Hakemler yalnızca kendi uzmanlık alanlarına giren konular üzerinde değerlendirme yapmalıdır.
  • Tarafsızlık ve gizlilik ilkelerini koruyarak değerlendirme yapmalıdır.
  • Hakem, çıkar çatışması olduğunu düşünüyorsa incelemeyi reddetmeli ya da editöre durumu bildirmelidir.
  • Hakemler, değerlendirilen çalışmanın içeriğini gizli tutmalı ve üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır.
  • Geri bildirimde nazik, yapıcı ve nesnel bir dil kullanılmalıdır.
  • Değerlendirme süresi, derginin belirlediği takvime uygun olarak tutulmalıdır.
  • Değerlendirme sonucunda hakem ücreti alabilir (varsa). Ancak bu ücret, değerlendirme sonucuna ilişkin kararların bağımsızlığını etkilememelidir.

4. Editörlerin Etik Sorumlulukları

  • Editörler, gönderilen yazıları ön kontrol sürecinden geçirip uygun hakemlere yönlendirmelidir.
  • Yazarın kimliği ya da kurumu ne olursa olsun, değerlendirme kararları yalnızca çalışmanın entelektüel niteliğine dayanmalıdır.
  • Editörler, başvuru, değerlendirme ve yayımlama sürecinde yer alan bilgileri gizlilik ilkelerine uygun şekilde korumalıdır.
  • Editörler, kendi çıkar çatışmalarını beyan etmeli ve gerektiğinde sorumluluklarını devretmelidir.
  • Kararlar, derginin etik kuralları, hakem görüşleri ve yayın politikaları doğrultusunda alınmalıdır.
  • Şüpheli durumlarda uygun soruşturma süreçlerini başlatmalı ve gerektiğinde düzeltme, geri çekme, duyuru adımlarını atmalıdır.
  • Editör ve yayın kurulu, etik dışı durumların ortaya çıkmasını önleyici politikalar geliştirmeli ve uygulamaya koymalıdır.

5. Detaylı Yazarlık (Authorship) Politikası

  • Yazar sıralaması ve katkı payları açıkça belirtilmelidir.
  • Tüm yazarlar makalenin içeriğini, sonuçlarını ve gönderimini onaylamalıdır.
  • Çalışma finansmanı, sponsorluklar ve katkılar eksiksiz beyan edilmelidir.
  • Yazarlar, makalenin daha önce başka bir yerde yayımlanmış olmadığını beyan etmelidir.
  • Yazarlar, makalenin doğruluğu, bütünlüğü ve bilimsel standardı için birlikte sorumludur.

6. Geri Çekme (Retraction) Politikası

Yazarlar gönderdikleri makaleyi çekmek isterlerse, derhal editöre yazılı olarak bildirmelidir. Yayınlandıktan sonra geri çekme talepleri yalnızca ciddi etik usulsüzlük, veride hatalar veya bilimsel güvenirliği sarsan durumlarda değerlendirilecektir.

7. Düzeltme (Correction) ve Geri Bildirim

  • Editörler ve yayın kurulu, hakem ve yazar görüşlerini dikkatle değerlendirerek düzeltmeleri yönetmelidir.
  • Düzeltmeler, hakem yorumları ve yazar katkıları dikkate alınarak yapılmalıdır.
  • Yazarlar, düzeltme talebine süresi içinde ve eksiksiz biçimde yanıt vermelidir.

8. Yayıncılıkta Hatalar ve Etik İhlaller

  • Editörler ve yayıncılar, yayınlanmış çalışmalarda tespit edilen hataları derhal düzeltmekle yükümlüdür.
  • Düzeltilmiş metinler açıkça işaretlenmeli ve gerekirse okuyucular bilgilendirilmelidir.
  • “Expression of Concern”, “Retraction”, “Erratum / Corrigendum” gibi duyurular, COPE akış şemaları ve yönergeleri doğrultusunda yayımlanmalıdır.

9. Kaynaklar ve Atıf Yönergeleri

Yukarıdaki etik politika ve uygulamalar, COPE’nin Core Practices (Temel İlkeler) belgeleri ile diğer uluslararası etik kaynaklar temel alınarak hazırlanmıştır. Daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar incelenebilir:

10. Yayıncı Tarafsızlığı Politikası

Karadeniz Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi'nin yayımlayıcısı Kültür Ajans, dergide yayımlanan hiçbir makalenin değerlendirme, kabul veya red süreçlerine müdahale etmez. Yayıncı, yalnızca derginin teknik ve idari işleyişinden sorumludur; editöryal kararlar tamamen editör kurulu ve bağımsız hakemler tarafından, bilimsel ölçütler çerçevesinde alınır.

Tüm değerlendirme ve yayımlama süreçleri, bağımsız editoryal özerklik ilkesi doğrultusunda yürütülür. Yayıncı, içerik veya hakem görüşleri üzerinde yönlendirme, baskı veya değişiklik talebinde bulunamaz.