ÖZ Halk Edebiyatı, özellikle Âşık Edebiyatı metinlerinin tahlili meselesine pek itibar edilmemiş, tahlil ve şerhine gidilmemiştir. Bu çalışma ile bundan sonraki çalışmalara örnek teşkil edilecek şekilde, asrımızın en ünlü âşıklarından Reyhani’nin 4 şiiri ele alınarak tahlil edilmiştir. Tahlil yapılırken aşığımızın yaşadığı coğrafya ve içinde bulunduğu ekonomik hayat tezahürü dikkate alınmıştır. Asıl adı Yaşar Yılmaz olan aşığımız 1932 yılında Erzurum’un Hasankale (Pasinler) İlçesi, Alvar Köyü’nde doğmuştur. Şiirinden de anlaşılacağı üzere çok sevdiği Erzurum’dan ayrılıp Bursa’ya yerleşmiş ve orada 10 Aralık 2006 tarihinde vefat etmiştir. Ustası tek değildir. Doğup büyüdüğü çevre sözlü kültür açısından oldukça zengin bir bölgedir. Öncelikle çevrede tanınan ve türküleri söylenen âşıkların yanı sıra, Huzuri Baba, Nihani, Cevlani, Efkari ile Gülistan Çobanoğlu gibi âşıklardan gelenek ve usul öğrenmiştir. Yani onun ilk ustası yaşadığı çevredir. Âşık Nihani ile atıştığını söylediği bir eseri de vardır. Her ne kadar doğduğu ve 18 yaşına kadar hiçbir yere ayrılmadan yaşadığı çevre belli ise de bu yaştan sonra hem Türkiye’nin ve hem de yurt dışındaki çeşitli ülkelerin çeşitli şehirlerini gezip görmesi onun şiir ve sanatına etki etmiş, ufkunu genişletmiştir. Türkiye’de liderlerle birlikte değişen dönemler, fikir akımları, dünya görüşleri, âşıklık geleneğinde de etkili olmuş, moda muhtevalar hususunda aşığımız da akımlara kapılmıştır. Bu çalışmada Aşık Yaşar Reyhani’nin içinde yaşadığı ekonomik duruma göre eserlerinin tahlili yapılacaktır.
In folk literature, the issue of Minstrel Literature texts analysis has been ignored and
these texts have not been explained or worked out. In order to set an example for future
studies, in this study four poems composed by Reyhani, who is one of the most famoust minstrels of our century, are analysed. During textual analysis, the geographical location
where the minstrel lived and the economic reflection of his lifestyle are taken into account.
The minsterl, whose real name is Yaşar Yılmaz, was born in 1932 in Alvar village,
Hasankale town, Erzurum. As can be understood from his poem, he had to leave Erzurum
and settle in Bursa, where he died on 10 December, 2006.
He had plural masters. The place where he was born is a rich region in terms of oral
cultural tradition. In addition to some famous minstrels whose songs are still performed, he
learned tradition and style from such masters as Huzuri, Nihani, Cevlani, Efkari and
Gülistan Çobanoğlu. In other words, his first master was the environment he grew up in. He
also had a piece in which he said he mutuallyhad word play with Minstrel Nihani.
Although the place where he was born and lived until he was 18 years old is known,
from then on that he visited different cities both in Turkey and abroad influenced his poetic
vision and percetion of art, and broadened his horizons. The periods changing with the
leaders in Turkey, intellectual movements, world views also influenced the structure of
minstrelsy tradition, and Reyhani became a part of these movements as regards the content
of his poetry.
In this study, the analsis of poems composed by Reyhani is made in accordance with
the economic structure where he lived.