1. Главная
  2. Статьи
  3. 2020 / Sayı 45
2020 — Sayı 45

DIŞ TİCARET-EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

Celal Kızıldere ID
DOI: 10.17498/kdeniz.679869
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 318–331
Received 25.01.2020 Accepted 02.03.2020 📅 Published 03.03.2020 Читателей 10
Основан
2009
Периодичность
Выходит 4 раза в год
Мар · Июн · Сен · Дек
ISSN (Печатный)
1308-6200
E-ISSN (Электронный)
3062-4126
Издатель
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Главный редактор
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Аннотация

Bu çalışma, Türkiye’de dış ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini, analiz etmek amacıyla tasarlanmıştır. Bu amaçla, 1970-2018 dönemini kapsayacak şekilde, yıllık veriler kullanılmıştır. Analizde kullanılan değişkenler yıllık büyüme oranı ve dış ticareti oluşturan kalemlerdir. Yıllık büyüme oranını temsilen, Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYİH), dış ticaret için ise ihracat (EXPRT) ve ithalat (IMP) değişkenleri ele alınmıştır. İhracat, ithalatın GDP’ye oranını ve ithalat ise ihracatın GDP’ye oranını temsil etmektedir.   Analizde kullanılan değişkenlere ait veriler, Dünya Bankası veri tabanından elde edilmiştir. Dönemin seçilmesinde, son yıllarda artan döviz oynaklığı ve 2007’nin sonlarında başlayıp, 2008’de ivme kazanan ve 2019’un başlarına kadar etkileri devam eden Amerika Bileşik Devletleri (ABD) kaynaklı, 2008 küresel finans krizi sonucunda ortaya çıkan ekonomik tablo etkili olmuştur. Böylelikle araştırmada, diğer çalışmalardan farklı olarak, güncel fiyatlar ile analiz yapma ihtiyacı giderilmeye çalışılmıştır. Zaman serisi analizlerinde öncelikle, serilerin durağan olup olmadıkları test edilir. Bu nedenle araştırmada, serilerin durağanlığı Augmented Dickey Fuller (ADF) modeli ile test edilmiştir. Daha sonra ise, Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, ekonomik büyümeden ithalata, ihracattan ithalata ve ekonomik büyümeden ihracata doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmişken, diğer değişkenler arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanılmamıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre Türkiye’de, büyümenin iç talebe bağlı olduğunu söylemek mümkündür. Bu sonuç, güncel ekonomik durum ile örtüşmektedir.  

EN Аннотация

This study has been designed to analyze the casuality relationship between foreign trade and economic growth in Turkey. With this aim, annual data of 1970-2018 period have been used. The variables used in the analysis are the items that make up the annual growth rate and foreign trade. Gross Domestic Product (GDP), representing annual growth rate, export (EXPRT) for foreign trade, and import (IMP) have been handled as variables. Export represents the ratio of import to GDP and import represents the ratio of export to GDP. Data related to variables used in the analysis have been received from World Bank database. The reason why this period has been selected is the recent foreign currency volatility and the economic outlook, arising out of the global financial crisis of 2008, caused by the United States of America (USD), which began in the late 2007, gaining impetus in 2008 and lasting until the beginning of 2019. Therefore, different from other studies, this study aims to meet the need to make analysis through up-to-date prices. In time series analysis, first stagnancy of the series is analyzed. For this reason, stagnancy of the series has been tested with Augmented Dickey Fuller (ADF) model. Next, Granger casuality test has been conducted. As a result of the analysis, while a one-way causality relationship was determined from economic growth to import, export to import, and economic growth to export, no causality relationship was found among other variables. According to the data received in the research, it is possible to say that, in Turkey, economic growth depends on domestic demand. This result complies with the current economic situation.

Ключевые слова

TR
Granger Nedensellik Testi Dış Ticaret Ekonomik büyümé Birim Kök Testi Analiz
EN
Economic growth foreign trade Granger Causality Test Unit Root Test Analysis
RU
Анализ Экономический рост внешняя торговля тест причинности Грейнджера модульный корень

Список литературы 7

  1. 1.
    (2023). Econometric analysis of foreign trade and economic growth relationship in Azerbaijan and Italy. Multidisciplinary Science Journal. DOI: https://doi.org/10.31893/multiscience.2024002
  2. 2.
    (2022). Ekonomik Büyüme ve Dış Ticaret Bağıntısı: Türkiye Örneği. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. DOI: https://doi.org/10.31592/aeusbed.824419
  3. 3.
    (2023). 1990-2019 Dönemi Türkiye-Almanya Dış Ticaret ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. İzmir İktisat Dergisi. DOI: https://doi.org/10.24988/ije.1304295
  4. 4.
    (2023). Türkiye’nin Deniz Yoluyla Uluslararası Ticareti ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Turkish Journal of Maritime and Marine Sciences. DOI: https://doi.org/10.52998/trjmms.1205937
  5. 5.
    (2022). İhracatçı Firmaların Yoğunlaşma Etkisi İle Sanayi Üretim Oranı ve Reel Efektif Döviz Kuru Değişimleri Arasındaki İlişki: 2012-2019 Yılları Arası Türkiye Örneği. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. DOI: https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1028385
  6. 6.
    (2022). D8 ÜLKELERİNDE DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: PANEL NEDENSELLİK ANALİZİ. Uluslararası Ekonomi ve Siyaset Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi. DOI: https://doi.org/10.58202/joecopol.1164020
  7. 7.
    (2026). Analysis of the Foreign Trade Performance of Transportation Types Using Multi-Criteria Decision-Making Methods: The Case of Türkiye. Sosyoekonomi. DOI: https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.01.09