1. Главная
  2. Статьи
  3. 2026 / Sayı 69
2026 — Sayı 69

Ebeveyn Duygusal Erişebilirliği ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişkide Kişilik Özelliklerinin Aracı Rolü

Özlem Uruş ID · Gülşah Ertekin ID NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ
DOI: 10.17498/kdeniz.1866101
Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 44–74
Received 30.01.2026 Accepted 10.03.2026 📅 Published 18.03.2026 Читателей 47
Основан
2009
Периодичность
Выходит 4 раза в год
Мар · Июн · Сен · Дек
ISSN (Печатный)
1308-6200
E-ISSN (Электронный)
3062-4126
Издатель
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Главный редактор
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Аннотация

Araştırmanın amacı yetişkin bireylerin ebeveynlerinden algıladıkları duygusal erişilebilirlik ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkide kişilik özelliklerinin aracı rolü incelenmiştir. Bu kapsamda, bireylerin ebeveynlerini duygusal açıdan ne ölçüde ulaşılabilir ve destekleyici algıladıklarının, yaşamın zorlu koşulları karşısında sergiledikleri dayanıklılık ve uyum kapasitesi üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Araştırma, psikolojik sağlamlığın gelişimsel temellerini ebeveynin duygusal erişebilirliği bağlamında ele alması ve söz konusu ilişkide kişilik özelliklerinin aracı mekanizmasını test etmesi bakımından literatüre özgün bir katkı sunmayı amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemi 18–60 yaş aralığında 400 yetişkin bireyden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği ve Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 27 programı ve PROCESS Macro eklentisi aracılığıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri betimsel istatistikler ile hesaplanmıştır. Analiz sonuçları, ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin yetişkin psikolojik sağlamlığını pozitif ve anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Ayrıca gerçekleştirilen aracılık analizleri, ilişkinin Uyumluluk, Dışa Dönüklük, Deneyime Açıklık ve Sorumluluk kişilik boyutları üzerinden dolaylı olarak açıklandığını ortaya koymuştur. Buna karşılık, Nevrotiklik boyutunun bu ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlenmediği belirlenmiştir. Bu bulgular, ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisinin hem doğrudan hem de belirli kişilik özellikleri aracılığıyla dolaylı biçimde gerçekleştiğini göstermektedir.
EN Аннотация
The purpose of this study is to investigate the mediating role of personality traits in the relationship between emotional availability perceived from parents and psychological resilience levels of adult individuals. In this context, the study analyzes the effect of how emotionally available and supportive individuals perceive their parents on their ability to exhibit resilience and adaptability in the face of life's challenging circumstances. The research aims to make a unique contribution to literature by addressing the developmental foundations of psychological resilience in the context of parental emotional availability and testing the mediating mechanism of personality traits in this relationship. The sample of the study consists of 400 adult individuals aged between 18–60 years. The data collection process involved the Demographic Information Form, the Big Five Personality Inventory, the Parental Emotional Availability Scale, and the Adult Psychological Resilience Scale. The obtained data were analyzed using IBM SPSS Statistics 27 and the PROCESS Macro extension. The demographic characteristics of the participants were calculated using descriptive statistics. The results of the analysis showed that parental emotional availability positively and significantly predicted adult psychological resilience. Additionally, mediation analyses revealed that the relationship was indirectly explained through the personality traits of Conscientiousness, Extraversion, Openness to Experience, and Agreeableness. In contrast, the Neuroticism dimension did not play a significant mediating role in this relationship. These findings indicate that the effect of parental emotional availability on psychological resilience occurs both directly and indirectly through certain personality traits.

Ключевые слова

TR
Psikolojik Sağlamlık Ebeveyn duygusal erişilebilirliği kişilik özellikleri aracılık rolü yetişkin gelişimi
EN
Psychological resilience personality traits Parental emotional availability mediating role adult development.
RU
Эмоциональная доступность родителей психологическая устойчивость личностные черты посредническая роль развитие взрослых.