1. Ana Sayfa
  2. Makaleler
  3. 2016 / Sayı 29
2016 — Sayı 29

SAMSUN VE YÖRESİ AĞIZLARINDA +Ik, +Ak ve +tIk EKLERİNİN LAKAP TÜRETME İŞLEVİ ÜZERİNE

Nuh Doğan
DOI: 10.17498/kdeniz.41413
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 218–224
Received 19.03.2016 📅 Published 24.03.2016 Okuyucu 149
Kuruluş
2009
Periyot
Yılda 4 kez
Mar · Haz · Eyl · Ara
ISSN (Basılı)
1308-6200
E-ISSN (Elektronik)
3062-4126
Yayıncı
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Baş Editör
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Özet

+Ik, +Ak ve +tIk ekleri işlek olmamakla birlikte Eski Türkçeden beri birer küçültme ve sevgi ifade eden ek olarak Türk dilinin farklı dönem metinlerinde kullanılmıştır. Bununla birlikte Ik, +Ak ve +tIk eklerinin çoğunlukla küçültme ve sevgi işlevi dışında metoforik kullanımlarının olduğu görülür. Samsun ve yöresi ağızlarında +Ik, +Ak ve +tIk ekleri çeşitli varlık adları yapması yanı sıra özellikle lakapların türetiminde de sıklıkla kullanılmıştır: Arük, Sülek, Bahtük, Cozuruk, Bıcırık, Bızırdık vs. Ancak +Ik, +Ak ve +tIk eklerinin çoğu zaman Türkçe kelime yapımı kurallarına aykırı biçimde lakap türettiği görülür:Arük, Sülek, Bahtük vs. Kural dışı türetilen lakaplar daha çok şahıs adlarından türetilmiştir. Bu türden lakapların örnekseme ve çocuk dilinin etkisiyle ortaya çıktığı ileri sürülebilir.

EN Özet

It is mentioned that+Ik, +Ak ve +tIk have been used as an diminutive and caritative suffixes in texts of various periods of Turkish since Old Turkish; however, they are not productive. There are metaphoric uses of +Ik, +Ak and +tIk suffixes rather than functions of an diminutive and cartative. +Ik, +Ak ve +tIk suffixes have also been used to derive nicknames besides various names of entities frequently: Arük, Sülek, Bahtük, Cozuruk, Bıcırık, Bızırdık etc. However, it is understood that the suffixes of +Ik, +Ak ve +tIk derive the nickname but that of word-formation rules of Turkish: Arük, Sülek, Bahtük etc. The nicknames derived as ungrammatical are constructed from proper nouns usually. It can be asserted that ungrammatical nicknames consist of by way of analogy and nursery language. 

Anahtar Kelimeler

TR
Lakaplar Samsun Ağzı Küçültme Eki +Ik +Ak ve +tık Ekleri Kural Dışı Kelime Yapımı
EN
Nickname Dialect of Samsun Diminutive Suffix +Ik +Ak ve +tık Suffixes Ungrammatical Word-formation
RU
прозвиша говор Самсуна уменьшительно-раскательные суффиксы окказиональные слова

Atıf Yapma Şekli

APA
Doğan, N. (2016). SAMSUN VE YÖRESİ AĞIZLARINDA +Ik, +Ak ve +tIk EKLERİNİN LAKAP TÜRETME İŞLEVİ ÜZERİNE. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 2016(29), 218–224. https://doi.org/10.17498/kdeniz.41413
MLA
Doğan, Nuh. "SAMSUN VE YÖRESİ AĞIZLARINDA +Ik, +Ak ve +tIk EKLERİNİN LAKAP TÜRETME İŞLEVİ ÜZERİNE." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, vol. 2016, no. 29, 2016, pp. 218–224.
Chicago
Doğan, Nuh. "SAMSUN VE YÖRESİ AĞIZLARINDA +Ik, +Ak ve +tIk EKLERİNİN LAKAP TÜRETME İŞLEVİ ÜZERİNE." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2016, no. 29 (2016): 218–224.
DOI: 10.17498/kdeniz.41413