1. Главная
  2. Статьи
  3. 2021 / Sayı 50
2021 — Sayı 50

RELIEFS FROM 2th B.C. DISCOVERED IN ŞANLIURFA

Bahattin Çelik ID
DOI: 10.17498/kdeniz.952473
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
EN pp. 369–381
Received 10.05.2021 Accepted 15.06.2021 📅 Published 22.06.2021 Читателей 1
Основан
2009
Периодичность
Выходит 4 раза в год
Мар · Июн · Сен · Дек
ISSN (Печатный)
1308-6200
E-ISSN (Электронный)
3062-4126
Издатель
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Главный редактор
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Аннотация

During the surface surveys conducted in Şanlıurfa in recent years, a large number of reliefs dating back to the timeframe from 2 th B.C. to 1th B.C. were discovered. Dağyamacı reliefs, located 500 m east of the Harran Plain within Tek Tek Mountains region, are reliefs dating back to 2 th B.C. Said reliefs dating back to 2 th B.C. were unearthed at some quarry-like location. The location where Dağyamacı reliefs were discovered is the only limestone quarry that has been dated to 2 th B.C. in the region. Orthostatic relief sketches, embossed friezes and stone blocks extracted in the form of cubes were unearthed in the quarry located at Dağyamacı. The reliefs depict sitting figures, standing nude figures, fauna and flora motifs. These reliefs, estimated to be fabricated between the first quarter and the last quarter of 2 th B.C., present features similar in style to some artifacts previously unearthed in the region and delivered to Şanlıurfa Museum. Discovery of the rock tombs from Early Bronze Age and the relief of a lion dating to 1 th B.C. in the ancient settlement of Soğmatar located close to the Dağyamacı reliefs indicates that the region around Tek Tek Mountains has been a key region for stonemasonry since early times. The blocks of limestone from the valleys of Tek Tek Mountains should be extracted rather easily thanks to the natural slopes of the valley, and should have been transported from these valleys to the settlements established in Harran Plain. Absence of limestone resources in Harran Plain should have led to emergence of the quarries where such reliefs were fabricated in Tek Tek Mountains region. The fact that Dağyamacı reliefs are fabricated in small sizes in line with the prevailing fashion trends of the era and that such reliefs present similar features in style allows us to date such reliefs back to 2 th B.C. This study intends to introduce the reliefs from 2 th B.C. unearthed in Şanlıurfa either recently or during previous excavations.

TR Аннотация

Şanlıurfa’da son yıllarda yapılan yüzey araştırmalarında, M.Ö. II. Binden M.Ö. I. Bine kadar olan zaman dilimine ait çok sayıda kabartmalara rastlanmıştır. Harran Ovasının 500 m doğusunda bulunan ve Tek Tek Dağları bölgesi içinde yer alan Dağyamacı kabartmaları, M.Ö. II. Bine tarihlendirilen kabartmalardır. M.Ö. II. Bine tarihlenen bu kabartmalar taş ocağı benzeri bir yerde ele geçmişlerdir. Dağyamacı kabartmalarının bulunduğu yer şimdiye kadar bölgede M.Ö. II. Bine tarihlendirilen tek kireçtaşı taş ocağıdır. Dağyamacı’nda yer alan taş ocağında, ortostat kabartma taslakları, kabartmalı frizler ve küp şeklinde çıkartılmış taş bloklar ele geçmiştir. Bu kabartmalarda oturan figürler, ayakta duran çıplak figürler, hayvanlar ve bitki motifleri tasvir edilmektedir. M.Ö. II. Binin ilk çeyreği ile son çeyreği arasında yapılmış olduğu tahmin edilen bu kabartmalar, bölgede daha önce bulunmuş ve Şanlıurfa Müzesi’ne getirilmiş olan bazı eserlerle de stil açısından benzer özellikler taşımaktadırlar. Dağyamacı kabartmalarına yakın bir yerde yer alan Soğmatar antik yerleşiminde Erken Tunç Çağına ait kaya mezarlarının ve M.Ö. I. Bine ait bir aslan kabartmasının bulunmuş olması, Tek Tek Dağları bölgesinin taş işçiliğinde erken dönemlerden itibaren önemli bir bölge olduğunu göstermektedir. Tek Tek Dağları vadilerinde bulunan kireçtaşı blokları vadinin doğal eğimleri sayesinde çok kolay bir şekilde çıkarılmakta ve yine bu vadilerden Harran Ovasındaki yerleşimlere doğru taşınmış olmalıdırlar. Harran Ovası’nda kireçtaşı kaynaklarının olmaması, Tek Tek Dağları bölgesinde bu tür kabartmaların yapıldığı taş ocaklarının ortaya çıkmasına sebep olmuş olmalıdır. Dağyamacı kabartmalarının, dönemin modasına uygun olarak küçük yapılıyor olması ve stil açısından benzer özellikler göstermesi nedeniyle M.Ö. II. Bine ait olduğu tahmin edilmektedir. Bu çalışmada, Şanlıurfa’da yeni veya daha önceden ele geçmiş olan M.Ö. II. Bine ait kabartmalar tanıtılacaktır.

Ключевые слова

TR
Bronze Age reliefs 2 th B.C. Harran Plain Relief Quarries Şanlıurfa.
EN
Şanlıurfa Harran Plain Bronze Age reliefs 2 th B.C. Relief Quarries
RU
Шанлыурфа равнина Харран рельефы бронзового века 2-е тысячалетие до н.э. рельеф карьеры