Atışma; hayatın gerçeğini ifade eden bir sözlü nazım türüdür. Karşı karşıya gelen iki âşık birbirlerine karşı üstünlük elde etmek ve rakibi sözle alt etmenin yollarını ararlar. Öncelikle karşılıklı olarak birbirlerini selamlarlar. Daha sonra dinleyicilerin hal ve hatırını sorarak onları onurlandırlar. Selamlaşma faslı bittikten sonra asıl icraya başlarlar. Karşı taraftaki kim olursa olsun, düşünce ve sözleriyle onları tuzağa düşürmeye çalışırlar. Rakip aytıskerin söz ve düşüncelerini boşa çıkarıp kendi söz ve düşüncelerini üste çıkararak birbirlerini alt etmeye çalışırlar. Sözlerde güzellik, hikemilik, felsefilik, etkililik, nükte ile ortaya çıkartılır. Kim bunları güncelleştirerek sözlerinin içine katar ise o kazanmış olur. Atışılan konu ne kadar acı gerçekler olsa da bunu halkın önünde söylemek zorundadır. Birbirlerine karşı hakarete varan sözleri sarfederken de bunu tatlı bir muziplik içinde gerçekleştirirler. Atışmanın gereklerini bilen halk, aytısçıların birbirleriyle mücadelesini anlayışla karşılar. Aytısçılardan herhangi birisi rakibine karşı söyleyecek söz bulamadığında yenilmiş olur. Atışmada bir kaç tane âşık bulunabilir ama atışmalar genellikle çifterli gruplar halinde yapılır. Bu durum Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan, İran coğrafyası ile benzerdir. Bu türden sözlü halk şiiri, atasözleri gibi, 19. yüzyılda, Kazak müziğinin, din ve törensel zincirlerden kurtarıldığı ve bağımsız bir halk sanatı olarak gelişmeye başladığı bir dönemde ortaya çıktı. Bu dönem, halkın temel müzikal geleneklerini - enstrümantal, şarkı ve akın - zenginleştiren ulusun gerçekten ruhani bir rönesansı haline geldi.
Aytys; this is an oral verse expressing the truth of life. Two aytiskers gather together
to find ways to achieve superiority against each other and compete with each other. First of
all, they mutually greet each other. Then they honor them, asking the state and sincerity of
the listeners. After the part of the greeting is completed, they go to the main part.
Regardless of who is on the other side, they try to catch each other with their thoughts and
words. Words reveal beauty, amazement, philosophy, efficiency, wit.
This kind of oral folk poetry, like aytys, appeared in the 19th century, at a time when
Kazakh music is freed from the chained chains of religion and ritual and begins to develop
as an independent folk art. This period has become a truly spiritual renaissance of the
nation, which gave the flourishing of the basic musical traditions of the people -
instrumental, song, and akyn.