1. Ana Sayfa
  2. Makaleler
  3. 2025 / Sayı 66
2025 — Sayı 66

ALTHUSSER'İ YENİDEN DÜŞÜNMEK: DİYALEKTİK MATERYALİZM, İDEOLOJİ VE ÇAĞDAŞ TEORİDE BİLGİ ÜRETİMİ

Can Büyükbay ID
DOI: 10.17498/kdeniz.1658727
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
EN pp. 98–111
Received 15.03.2025 Accepted 05.06.2025 📅 Published 24.06.2025 Okuyucu 9
Kuruluş
2009
Periyot
Yılda 4 kez
Mar · Haz · Eyl · Ara
ISSN (Basılı)
1308-6200
E-ISSN (Elektronik)
3062-4126
Yayıncı
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Baş Editör
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Özet

Bu makale, Louis Althusser'in diyalektik materyalizminin, özellikle ideoloji teorisi ve bilimfelsefesinin, sosyal teori içindeki çağdaş tartışmalardaki kalıcı önemini araştırmaktadır.Althusser'in Marx İçin (1970) ve Kapital'i Okumak (1970) gibi temel eserlerinin yanı sırason eleştirel yorumlarından yararlanan bu çalışma, Althusser'in materyalist felsefesininbilginin üretimini ve ideolojinin hem bilimsel hem de toplumsal yapıları şekillendirmedekirolünü anlamak için nasıl bir çerçeve sağladığını incelemektedir. Makale, Althusser'in bilimi bir “teorik pratik” olarak kavramsallaştırmasının, bilimsel devrimlerin dinamiklerinianlamak için merkezi bir öneme sahip olduğunu ve Marksizmin hümanist yorumlarınamateryalist bir alternatif sunduğunu savunmaktadır. Althusser'in çalışmalarını bilimfelsefesindeki çağdaş tartışmalarla sentezleyerek, makale Althusser'in diyalektiğininmodern bilimsel ve toplumsal teoriye uygulanabilirliğini vurgulamaktadır. Ek olarak,Althusser'in bilgi üretiminde sınıf mücadelesi ve öznellik anlayışına yaptığı katkılarıincelemekte ve fikirlerinin eleştirel teorinin yapı, faillik ve ideoloji arasındaki karmaşıkilişkilerle etkileşimine katkı yapmaya devam ettiğini ileri sürmektedir. Bu makale,nihayetinde Althusser'in Marksist teori ve felsefenin gelişiminde önemli bir figür olarakkonumunu yeniden teyit etmeyi amaçlamakta ve bilim, ideoloji ve toplumsal değişiminkesişimini analiz etmek için sağlam bir çerçeve sunmaktadır.

EN Özet

This article explores the enduring relevance of Louis Althusser's dialectical materialism, particularly his theory of ideology and the philosophy of science in contemporary debates within social theory. Drawing on Althusser’s key works, including For Marx (1970) and Reading Capital (1970), as well as recent critical interpretations, this study examines how Althusser’s materialist philosophy provides a framework for understanding the production of knowledge and the role of ideology in shaping both scientific and social structures. The article argues that Althusser’s conceptualization of science as a “theoretical practice” is central to understanding the dynamics of scientific revolutions amd offers a materialist alternative to humanist interpretations of Marxism. By synthesizing Althusser’s work with contemporary discussions in the philosophy of science, the article highlights the applicability of Althusser’s dialectics to modern scientific and social theory. Additionally, it explores Althusser’s contributions to the understanding of class struggle and subjectivity in knowledge production and asserts that his ideas continue to inform critical theory’s engagement with the complex relationships between structure, agency, and ideology. This article ultimately seeks to reaffirm Althusser’s position as a pivotal figure in the development of Marxist theory and philosophy and offers a robust framework for analyzing the intersection of science, ideology, and social change.

Anahtar Kelimeler

TR
Yapısalcılık Althusser Marksizm Bilgi Üretimi Bilim Felsefesi
EN
Structuralism Althusser Marxism Knowledge Production Science Philosophy
RU
Структурализм Альтюссер марксизм производство знания философия науки