TYANA ROMA HAMAMI KAZILARINDA ORTAYA ÇIKAN SÜTUN BAŞLIK PARÇALARI

Tahir GÜRKAN

Osman DOĞANAY

Kapadokya, antik dönemde kuzeyinde Pontos, batısında Lykaonia ve Galatia, güneyinde Kilikia ve doğusunda Armenia Minor bölgeleri ile sınırlı olan alandır. Bölge, Mezopotamya ile Anadolu bağlantısının sağlandığı Kilikya Kapılarının bulunmasından dolayı önemli bir yere sahiptir. Bölgede önemli bir kent olan Tyana ise farklı zamanlarda iki kere başkent olmuştur. Kent zaman içinde farklı medeniyetler tarafından farklı isimlerle anılmıştır. Yapılan araştırmalarda kentin adı Hitit Çağında Tuwanuwa, Geç Hitit döneminde Tuwana, Pers ve Hellenler Dana, Roma döneminde Tyana, Osmanlı döneminde Kilisehisar ve Cumhuriyet döneminde ise Kemerhisar olarak bilinmektedir. Kent açısından önemli olan diğer bir konu ise ünlü filozof Apollonius’un doğduğu yer olmasıdır. Romanın Anadolu’da hâkimiyetinin artmasının ardından Severuslar döneminde kente verilen önem artmıştır. Bu önemin artmasının en önemli nedeni Julia Domna ve Septimius Severus’un Tyanalı Apollonius’a olan hayranlığıydı. Dolayısıyla oğlu Caracalla da Apollonius’a ilgi duymuştur. Özellikle Severuslar zamanında kentte çeşitli imar faaliyetleri yürütüldüğü düşünülmektedir. Su kemerleri, Roma Havuzu ve Roma Hamamı başta olmak üzere çeşitli fonksiyonlarda yapılar inşa edilmiştir. Roma Hamamı ise antik kentin güneyinde bulunmaktadır. Hamamın suyu ise kentin kuzeydoğusunda Köşkhöyük olarak bilinen yerden ve yanında bulunan Roma Havuzunda biriktirilen sularla kente doğru inşa edilen su kemerleri vasıtasıyla kente getirilmekteydi. Dolayısıyla hamamın mimari parçaları ise Severuslar dönemine yani MS 3. yüzyıla tarihlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kapadokya, Tyana, Hamam, Caracalla, Tyanalı Apollonius