KARA DENİZ İSMİ: HAZAR VE BULGAR BOYUTUNDAN BİR BAKIŞ

Osman KARATAY

Bugün evrensel bir nitelik kazanan Karadeniz isimlendirmesinin kaynağı aranırken, en başta ve kolay yol olarak Anadolu Türklerine başvurulmakta, Türklerin kuzeye ‘kara’, güneye ‘ak’ (krş. Akdeniz) dedikleri kurgusundan hareketle bu isim açıklanmaktadır. Ancak kaynakların tetkiki bunun mümkün olmadığım göstermektedir. Anadolu Türkleri ‘kara’ ismini ilk kullananlar olmadığı gibi, zaman bakımından diğer kullanıcılar için kaynaklık edecek durumda da değildirler. Erken dönemde İskandinavya’ya kadar yayılan kullanımın kaynağı yine Türkler gözükmekte, ancak Hazar ve Bulgar dünyalarına başvurmak gerekmektedir. İşbu makalede, Karadeniz’de bulunan ‘kara’ sıfatının büyük ihtimalle Bulgar mirasına dâhil olduğu düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Karadeniz, deniz isimleri, Hazarlar, Bulgarlar, Macarlar, Ruslar, Slavlar, İskandinav halkları.