KARAGÜNDÜZ ERKEN DEMİR ÇAĞ İSKELETLERİNE AİT DİŞLERİN ODONTOMETRİK ANALİZİ

A.Cem ERKMANAsuman ÇIRAKNevin ŞİMŞEKGülüşan ÖZGÜN BAŞIBÜYÜK

Dişlerin iriliği, biçimi ve tüberküllerin yapısı temelde genlerimiz tarafından belirlenir. Bu sadece taç ve kökü değil, aynı zamanda bir dişin sayısız özelliklerini de kapsar. Kemiklerin aksine, diş minesi yaşayan bir doku olmadığından bireyin yaşamı boyunca artan ya da azalan fonksiyonlara bağlı olarak yeniden şekillenmez. Eski insan toplulukları arasındaki biyolojik yakınlık derecelerini belirlemede metrik ölçülere sıkça başvurulmuştur. Ölçü farklılığı genellikle çıplak gözle görülenden çok daha az olduğundan aralarındaki bu hassas farklılığı anlamak için metrik ölçüler kullanılmıştı. M.Ö. 2000 başlarından M.Ö. 900 ortalarına kadar Doğu Anadolu Bölgesinde mevcut nüfusun önemli bir bölümü evcil hayvan sürüleriyle birlikte mevsimlik olarak hareket ederek, yaşamlarını çadırlarda sürdürüyorlardı. Bu çağa ilişkin mezarlıklardan biri olan Karagündüz nekropolüne ait iskeletlerde kullanılan odontometrik analiz Erken Demir Çağ yerleşme yerlerinin diğer Eski Anadolu toplundan ile olan biyolojik yakınlık ve uzaklık ilişkisini açıklamada yardımcı olmuştur.