Türk tarihi hakkında başta Çin, Bizans, Arap, Fars, Ermeni kaynaklarında bulunan bilgiler araştırmacılar tarafından ortaya çıkarılmış olmasına rağmen yaklaşık bin yıl ilişki içinde olduğumuz Gürcü kaynakları yeterince araştırılmamıştır. Son yıllarda çevrilen bir iki eser dışında Gürcü tarihi ve Türklerle ilgili bilgiler yeterli derecede Türk araştırmacıların nazarına sunulmamıştır. Oysaki Gürcü kaynaklarında Türklerle ilgili ta İskitler döneminden başlayarak çok değerli bilgiler bulunmaktadır. Hatta başka hiçbir kaynakta bulunmayan milattan önceki dönemlere ait Türkler ve Kıpçaklarla ilgili paha biçilmez bilgileri Gürcü kaynakları bize bildirmektedir. Ardahan adı Gürcü kaynağı Kartlis Çhovreba'da Kaçta-Kalak, Hura, Artan, Artani, Artaan biçimlerinde yer almıştır. Ayrıca Ardahan ve çevresinin tarihi ile ilgili Kartlis Çhovreba'da çok değerli bilgiler bulunmaktadır. Kartlis Çhovreba batı dillerinden Fransızca'ya 1800'lü yılların ortalarında M. Klaproth (1834) ve M.F. Brosset (1849) tarafından çevrilmiştir. Ancak Türkiye'de bu kaynak üzerine çalışma yapılmamıştır. M.F. Brosset'in Fransızca'ya çevirdiği 1212 yılına kadar bilgileri ihtiva eden Kartlis Çhovreba Hrant Andreasyan tarafından yıllar önce Türkçe'ye çevrilmesine rağmen 2003 yılına kadar yayınlanmamıştır. Bu eser tarihçi Erdoğan Merçil tarafından notlar eklenerek yayına hazırlanmış 2003 yılında Türk Tarih Kurumu tarafından basılmıştır. Bu makalede Gürcü kaynaklarında geçen Ardahan adının tarihsel serüvenini ele alınmaktadır.
Although the information, related to the Turkish history, especially provided
by the Chinese, Byzantine, Arabic, Persian and Armenian sources have been
brought to light by the researchers, the Georgian sources, with which we have been
in relation for about a thousand years, have not been sufficiently researched.
Information, regarding the Georgian history and the Turks, has not been presented
to the Turkish researchers at a satisfactory level, except for a few studies translated
into Turkish in recent years. However, highly valuable information, dating back to
the Scythian period about the Turks, is available in the Georgian sources.
Furthermore, the Georgian sources provide us with invaluable information
unavailable in any other sources related to the Turks and the Kipchaks, dating back
to the B.C. The name of Ardahan appears as Kaçta-Kalak, Hura, Artan, Artani,
Artaan in Kartlis Çovreba, the Georgian Source. In addition, infinitely precious
information on the history of Ardahan and the region is presented in the
aforementioned source. Kartlis Çovreba, the Georgian source, was translated into
French by M. Klaproth (1834) and M. F. Brosset (1849) in the mid 1800s, but no
study has been done on that source in Turkey so far. Kartlis Çevroba, including the
information dating back to 1212 and translated into French by M. F. Brosset, was
not published until 2003, although it had been translated into Turkish years ago by
Hrant Andreasyan. The mentioned study was prepared by historian Erdoğan Merçil
with his own notes and published by the Turkish History Foundation in 2003. This
study deals with the historical journey of the name of Ardahan cited in the Georgian
sources.