1. Главная
  2. Статьи
  3. 2023 / Sayı 59
2023 — Sayı 59

GÖRME ENGELLİ ÂŞIKLAR VE TABİAT ALGISI

Samet Doykun ID
DOI: 10.17498/kdeniz.1339863
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 16–30
Received 09.08.2023 Accepted 03.09.2023 📅 Published 30.09.2023 Читателей 6
Основан
2009
Периодичность
Выходит 4 раза в год
Мар · Июн · Сен · Дек
ISSN (Печатный)
1308-6200
E-ISSN (Электронный)
3062-4126
Издатель
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Главный редактор
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Аннотация

Âşıklık geleneği içerisinde 16. yüzyıldan beri birçok âşık yetişmiştir. Âşıklar, eserlerinde başta aşk olmak üzere hemen her konuyu ele alıp eserlerinde işlemişlerdir. Bu konulardan biri de dış dünyanın işlendiği tabiat olmuştur. Tabiat, özellikle 19. yüzyıla kadar sanat ve edebiyat eserlerine dâhil edilmemiş ve “çirkin” sayılmıştır. 19. yüzyıldan sonra ise başta İngiltere’de olmak üzere pek çok ülkenin sanat ve edebiyat eserlerine girmeye başlamıştır. Türk edebiyatına gelindiğinde ise başta klasik edebiyat ürünlerinde ele alınan tabiat unsurları, soyut ifadelerle ve genellikle sevgili tasvirleri için kullanılmıştır. Akabinde âşık şiirinde de kullanılmaya başlanan tabiat unsurları söz konusu kullanımdan ziyade somut olarak ele alınmıştır. Âşıklar eserlerinde sevgiliyi anlatırken tabiat unsurlarından yararlanmış ve daha sonra tabiatı doğrudan şiirin konusu yaparak aktarmaya, anlatmaya başlamıştır. Âşıklık geleneği içerisinde geleneğin başladığı yüzyıldan itibaren var olan görme engelli âşıklar da tabiatı eserlerinde işlemişlerdir. Görme engelli âşıklar görme yetilerini hayatlarının bir döneminde kaybetmelerine veya doğuştan görme engelli olmalarına rağmen tabiatla ilgili eser vermeleri oldukça dikkat çekicidir. Bu çalışmada görme engelli âşıkların tabiatı nasıl algıladıkları ve görmeden nasıl anlattıkları konusu âşıklardan derlenen şiirler ve yayınlanan eserler üzerinden tespit edilip değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma sonucunda doğuştan görme yetisi olmayan ve gözlerini sonradan kaybeden âşıkların, tabiatı kendi iç dünyalarında kurdukları tabiat algısıyla ya da gelenekten beslenerek eserlerine yansıttıkları tespit edilmiştir.

EN Аннотация

Many minstrels have been trained in the minstrelsy tradition since the 16th century. In their works, minstrels have dealt with almost every subject, especially love, in their works. One of these subjects was nature in which the outside world was treated. Nature, especially until the 19th century, was not included in works of art and literature and was considered "ugly". After the 19th century, it started to be included in the works of art and literature of many countries, especially in England. When it comes to Turkish literature, the elements of nature, which were first dealt with in classical literature, were used in abstract expressions and generally for the depiction of lovers. Subsequently, the elements of nature, which started to be used in minstrel poetry, were handled concretely rather than the aforementioned use. The minstrels utilised the elements of nature while describing the beloved in their works and then started to transfer and describe nature directly by making it the subject of poetry. Visually impaired minstrels, who have existed in the tradition of minstrelsy since the beginning of the tradition, have also dealt with nature in their works. It is quite remarkable that the visually impaired minstrels have given works about nature despite the fact that they have lost their eyesight at some point in their lives or are visually impaired from birth. In this study, it was tried to determine and evaluate how visually impaired minstrels perceive nature and how they describe it without seeing it through the poems compiled from minstrels and published works. As a result of this study, it is concluded that the visually impaired and blind.

Ключевые слова

TR
aşık Doğa tabiat engelli körlük
EN
nature Minstrel Disabled Blindness
RU
природа менестрели Инвалид Слепота

Список литературы 1

  1. 1.
    (2024). Türk Dünyası Sözlü Şiir Geleneği İçinde Görme Engelli Söz Ustaları. Bilig Journal of Social Sciences in Turkish World. DOI: https://doi.org/10.12995/bilig.11303