İlkel toplumlarda yaşayan insanlar, açıklanamayan birçok olayda olduğu gibi hastalıkların da doğaüstü güçlerle ilişki olduğu inancını taşımaktaydılar. Bundan dolayı ilk insan topluluklarında büyü ve sihir yapma, adak adama, kurban kesme, totem kullanma, dövme yaptırma gibi yöntemler en etkili tedavi aracı olarak kullanılan yöntemler arasında yer almaktaydı. Eski Mısır, Eski Hint, Eski Yunan, Eski Çin ve Eski İran’da, coğrafî anlamda birbirlerinden çok uzak olmalarına rağmen, halk hekimliği kapsamında ele alınabilecek birçok benzer tedavi yöntemi uygulanmaktaydı.Halk hekimliği, Türk kültüründe oldukça yaygın bir etkiye sahiptir. Bunun yansımasını edebi eserlerde görmek mümkündür. Örneğin, Divanü Lügat’it Türk’te halk hekimliği ile ilgili olarak em ve emci kelimeleri geçmektedir. Bunlardan “em” ilaç anlamında kullanırken “emci” ise ilaç yapan kişiyi ifade etmektedir. Bunun yanında aynı kavramlar ilk İslami eserler içinde yer alan Kutadgu Bilig’de de yer almaktadır. Ayrıca Dede Korkut Hikayeleri’nde de halk hekimliğine dair örnekler bulunmaktadır.Söz konusu çalışmada Hatay’da bazı sağlık sorunlarında geçmişten günümüze gelen birtakım uygulamalar açıklanmıştır. Geçmişte sağlık hizmetlerinin yetersiz olması ve insanların mevcut sağlık hizmetlerini almalarının kolay olmaması sonucunda sağlık sorunları için çeşitli uygulamalar yapılmıştır. Bu uygulamalar günümüze kadar ulaşmış ve birçoğunun günümüzde de uygulanmakta olduğu -tedavide zeytinyağı, limon v.b. kullanımı- görülmektedir. Bu uygulamalarda genellikle bitkilerden ve hayvansal ürünlerden yararlanılmaktadır. Bununla birlikte hastalıkların, inanışlar doğrultusunda bazı doğaüstü güçlerle tedavi edilmeye çalışıldığı da görülmektedir. Hatay’daki halk hekimliği uygulamalarında bölgede bulunan bitkilerin önemli belirleyicilerden olduğu görülmüştür. Bölgede yaygın olarak kullanılan zeytinyağının, sağlık problemlerinin çoğunda kullanıldığı görülmektedir. Bunun yanında limon ve bölgede yetişen diğer bitkilerin de halk hekimliği uygulamalarında kullanıldığı söylenilebilir.
People living in primitive societies believed that illnesses like a lot of unexplained
events were related to supernatural powers. Therefore, methods such as witching and
thaumaturgy, vowing, sacrificing, using totem and having a tattoo were among methods
used as the most effective treatment applications. In Ancient Egypt, Ancient India, Ancient
Greece, Ancient China and Ancient Iran were there several similar treatment methods
within the frame of folk medicine although those civilizations were far away from each
other.
Folk medicine has a widespread effect on Turkish culture. It is possible to see effects
of this on literal works. For instance, there are the words of “em” and “emci” related to folk
medicine in Diwan Lughat at-Turk. While “em” was used in the meaning of medicine,
“emci” was used for people making medicine. Furthermore, the same words were used in
Kutadgu Bilig which was among the first Islamic Works. Additionally, there are some
examples about folk medicine in “The Stories of Dede Korkut”.
In the study, some applications about some health problems in Hatay from past to
present were explained. There were several applications for health problems since health
services were inadequate and it was not easy to make use of available health services. It is
known that these applications have reached today, and most of them are applied today - like
using olive oil, lemon for treatment. Herbs and animal products are generally used in these
applications. Furthermore, it was seen that health problems are tried to be healed via
supernatural powers as a result of their beliefs.
Herbs existing in the region are important indicatives of folk medicine applications in
Hatay. Olive oil which is commonly used in the region is seen to be used for most of health
problems. Additionally, it can be said that lemon and other herbs grown in the region are
used in folk medicine applications.