1. Главная
  2. Статьи
  3. 2015 / Sayı 27
2015 — Sayı 27

SANÇMAK FİİLİ ÜZERİNE

Nesrin Güllüdağ
DOI: 10.17498/kdeniz.63302
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 42–48
Received 17.09.2015 📅 Published 17.09.2015 Читателей 10
Основан
2009
Периодичность
Выходит 4 раза в год
Мар · Июн · Сен · Дек
ISSN (Печатный)
1308-6200
E-ISSN (Электронный)
3062-4126
Издатель
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Главный редактор
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Аннотация

Canlı bir varlık olan dilin temel öğeleri, sözcüklerdir. Tıpkı dil gibi canlı olan sözcükler de zaman içinde değişir, gelişir ya da ölür. Türkçe, yapısı itibarıyla sözcük türetmeye en uygun dillerden biridir. Dilimiz, isim ve fiil köklerine getirilen yapım ekleri sayesinde yüzlerce yeni sözcüğün türetilmesine imkân sunmaktadır. Fakat bu köklerden bazıları tarihî dönemler içerisinde yok olup kaybolurken, bazıları ise günümüze ulaşmayı başarmıştır. Batmak, saplamak anlamına gelen, sançmak fiili de dilimizde, Eski Türkçe döneminden itibaren var olan çok eski bir köktür. Ancak Türkiye Türkçesinin sözvarlığında artık işlek olarak kullanılmayan bazı isim veya fiil kökleri vardır. Bu köklerden bir kısmı işlekliğini yitirmiş olsa da kendisinden türetilmiş olan sözcüklerde yaşamlarını devam ettirirler. Bu çalışmada Türkiye Türkçesi yazı dilinde pek işlek olarak kullanılmayan, ancak Türkiye Türkçesi ağızlarında canlı olarak yaşayan sançmak fiili üzerinde durulacaktır. Bu fiilin, Türk dilinin en eski metinlerinden yola çıkılarak, bugünkü Çağdaş Türk lehçe ve şiveleri ve Türkiye Türkçesi Ağızlarındaki kullanımı ele alınacaktır. Türkiye Türkçesi yazı dilinde işlek olarak kullanılan bazı sözcüklerde bu fiil kökünün yaşadığı ortaya konulacaktır.

EN Аннотация

The basic elements of a living language are words. Like the language, the living words change, develop or decease in time. Turkish is one of the most appropriate languages for producing words as part of its structure. Our language enables many new words to be produced because of derivational affixes added into the roots of nouns and verbs. Yet, when some of them disappear through the historical periods, others manage to reach up to the present. 'Sançmak', meaning to stab is a very old root from Old Turkish in our language. However, there are some roots of verbs and nouns, being non-functional now in Turkish tongue. Although some of them have lost their functions, their lives go on with the words that are derived from them. In this study, the development of the verb ‘sançmak’, which has been alive in the mouths of Anatolia and has not been used actively in the written language of Turkish among todays modern Turkish dialects and accents through the former texts of Turkish language, will be analyzed. The word ‘sançmak’ is derived from the verb stem, and in this study, it will be revealed that this verb stem has been alive in some words used in the written language of Turkish actively; yet, in written language, it has lost its function.

Ключевые слова

TR
etimoloji sançmak sancı sancak
EN
Etymology Flag Sançmak Pain
RU
вонзатся резь намя этимологоя