1. Home
  2. Articles
  3. 2024 / Sayı 64
2024 — Sayı 64

FOR INTERACTION OF MTIULIAN AND MESKHETIAN DIALECTS

Lamzira Kobaizde ID
DOI: 10.17498/kdeniz.1587927
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
EN pp. 129–143
Received 19.11.2024 Accepted 06.12.2024 📅 Published 10.12.2024 Readers 8
Founded
2009
Publication Frequency
Published 4 times a year
Mar · Jun · Sep · Dec
ISSN (Print)
1308-6200
E-ISSN (Electronic)
3062-4126
Publisher
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Editor-in-Chief
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Abstract

Mtiulian dialect is one of the distinguished ones out of highland dialects of the Eastern Georgia. It is linked to the mountain speech by the features characterized for ancient Georgian while it is close to Kartlian and Kakhetian by new features. It is known from the scientific literature, that Mtiulians were resettled in different places with support of the Soviet Government. Currently, they live in Dusheti, Tianeti, Kaspi, Tetritskaro (Manglisi), Leningori, Tsiteltskaro (Kvemo Kedi), Aspindza and Samgori districts. Close relationship with different dialects has changed their speech. In December 1944 the population were resettled from Mtiuleti to the villages of Aspindza district, such as Idumala, Oshora, Sakudabeli, Orgora, Ghobieti, Akhalsheni, Khertvisi, Rustavi, Ota... Some of the villages listed above are abandoned nowadays. It is natural, that local Meskhetian population met to those who were resettled there. As a result of living together of Mtiulian and Meskhetian population of many years both dialects have experienced some changes. The peculiarities of the case category are more interesting for us which demonstrates interesting and diversified picture of both dialects. The article refers to the case category and the changes related to it in both dialects. The discussion is based on the dialect material taken from the field demonstrating the character of both dialects clearly. The idea of this paper is to present concisely and clearly the specific linguistic aspects of the two dialects in phonetics, morphology and syntax. We are going to provide a detailed analysis in the monograph.

TR Abstract

Gürcü Dili ’nin Mtiuluri ağzı özellikleri açısından Doğu Gürcistan'ın dağlık bölgesi ağızları arasında en belirgin özelliklere sahiptir. Bu ağız eski Gürcüce’ye has olan özellikler bakımından dağlı Gürcülerin ağızlarına, yeni gelişmeler açısından ise Kartluri ve Kakhuri ağızlarına benzer. Bilimsel literatürden anlaşıldığı gibi Mtiuleti Bölgesinde yaşayan dağlı Gütcülerin Sovyet hükümetinin yardımıyla Gürcistan’nın farklı yerlere yerleştikleri bilinmektedir. Bu insanlar günümüzde Duşeti, Tianeti, Kaspi, Tetri Tskaro, Leningori, Dedoplistskaro, Aspindza ve Samgori ilçelerinde yaşıyorlar. Farklı ağızları konuşan insalarla yakın temas, Mtiuluri ağzını oldukça değiştirdi. Aralık 1944'te Mtiuleti'den getirilen nüfus Aspindza bölgesinin İdumala, Oşora, Sakudabeli, Orgora, Ğobieti, Akhalşeni, Khertvisi, Rustavi, Ota gibi köylere yerleştirildi. Bu durumda adı geçen nüfus doğal olarak yerel yani Meskhi nüfusuyle kaynaşmaya başladı. Mtiullların ve Meskhlerin uzun yıllar süren birlikte yaşadıkları sonucunda her iki ağız belli bir değişime uğradı. Günümüzde her iki ağızda kullanılan çekim sistemi farklı bir özelliklere sahip tablo sunmaktadır. Makalede çekim kategorisi ve her iki lehçede yer alan değişiklikler ele alınmış ve saha derlemesi sonucunda elde edinilen malzeme esas alınarak her iki ağzın özellikleri üzerine durulmuştur.

Keywords

TR
Ağız Mtiuluri ağzı Meskhuri (Samtskhur-Cavakhuri) ağzı ses birimi V- ünlüsü C - ünsüz vurgulu ünlü.
EN
dialect Mtiulian dialect Meskhetian (Samtskhe-Javakheti) dialect phoneme V-vocal C-consonant emphatic vowel.
RU
диалект мтиульский диалект месхетский (самцхе-джавахетский) диалект фонема V-вокал C -консонант эмфатическая гласная.