The poems widely used in literary genres are multi-layered texts in terms of
meaning. In poetry, which shows a very intense expression, thanks to the choice of
words and the unique sequence of poetry only emotions are not addressed. People,
events and nature go into poetry after the first contact of the poet. The poet’s contact
with these elements adds the conditions of the time that poems were born to the
people, events and nature. These conditions can be given in such a way that the reader
can be seen directly in the poem, or can be conveyed in a deeper dimension that can
be understood indirectly. When the conditions of the period bring the poets together
in a common feeling, the movements that use common themes in the poems are born.
In Kyrgyz literature, one of the common themes used in poetry in the second
half of the 19th century until recently is ‘flowing water’. It is possible to find traces
of the social problems of the period in the poems which are mentioned as a folk lyric
around the water flow. In a period in which oppression and tyranny do not allow the
poets who grow up in a particularly poor family environment to criticize the rulers, it
cannot be expected that the details of the difficulties experienced in the poems are
stated directly.
More folk lyrics are made in the ‘flowing water’ themed poems of Ceñicok
Kökö Uulu, Togolok Moldo and Barpı Alıkulov who were grown in the Kyrgyz poetry
tradition. The poets talk about ‘flowing water’ theme through the personification
process as a model for the ideal human and ideal society. Apart from the direct
narratives of poems, details about the life of the society were given in an allegorical
way that is through indirect associations.
Edebî türler içerisinde yaygın biçimde kullanılan şiirler, anlam bakımından çok katmanlı metinlerdir. Kelimelerin seçimi ve kendisine has istifi sayesinde oldukça yoğun bir anlatım özelliği gösteren şiirlerde sadece duygular ele alınmaz. İnsanlar, olaylar ve tabiat şairin ilk temasından sonra şiire girer. Şairin bu unsurlara teması şiire giren insanlara, olaylara ve tabiata şiirin doğduğu zamanın şartlarını da ekler. Bu şartlar, okuyucunun şiirde doğrudan görebileceği şekilde verilebileceği gibi, dolaylı olarak anlaşılabilecek daha derin bir boyutta da aktarılabilir. Dönemin koşulları, şairleri ortak bir duygu durumunda buluşturduğunda şiirlerde de ortak temaların kullanıldığı akımlar ortaya çıkar. Kırgız edebiyatında XIX. yüzyılın ikinci yarısından yakın zamana kadar şiirlerde kullanılan ortak temalardan biri de ‘akan su’dur. Daha çok ‘akan su’ teması etrafında bir tabiat güzellemesi şeklinde söylenen şiirlerde dönemin toplumsal sorunlarına dair izlerin de bulunması mümkündür. Baskı ve zulmün özellikle fakir bir aile ortamında yetişen şairlerin yöneticileri eleştirmesine imkân vermediği bir ortamda şiirlerde doğrudan dönemde yaşanan zorlukları anlatan detayların olması beklenemez. Kırgız şiir geleneğinin içerisinde yetişen Ceñicok Kökö Uulu, Togolok Moldo ve Barpı Alıkulov’un ‘akan su’ temalı şiirlerinde daha çok tabiat güzellemesi yapılmaktadır. Şairler kişileştirme yoluyla anlattıkları ‘akan su’ temasını ideal bir insan ve ideal bir toplum için model olacak şekilde işler. Şiirlerin doğrudan anlattıkları dışında alegorik bir şekilde dolaylı yoldan yani çağrışımlar yoluyla aktardıkları içerisinde toplum hayatına yönelik detaylar üzerinde durulmuştur.