1. Ana Sayfa
  2. Makaleler
  3. 2024 / Sayı 64
2024 — Sayı 64

SEKHNİA CHKHEİDZE'NİN "KRALLARIN HAYATI" ADLI ESERİNE GÖRE İMERETİ KRALLIĞI

Dodo Nadiradze ID
DOI: 10.17498/kdeniz.1592806
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
EN pp. 121–128
Received 28.11.2024 Accepted 02.12.2024 📅 Published 10.12.2024 Okuyucu 68
Kuruluş
2009
Periyot
Yılda 4 kez
Mar · Haz · Eyl · Ara
ISSN (Basılı)
1308-6200
E-ISSN (Elektronik)
3062-4126
Yayıncı
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Baş Editör
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Özet

Yazılı kaynakların, özellikle de vakanüvisler yazılarının güvenilirliğinin ve tarihsel ve kaynakbilimsel açıdan değerinin açıklığa kavuşturulması, tarih biliminin temel görevlerinden biridir. Günümüze kadar Gürcü vakanüvis Sekhnia Chkheidze'nin 17. yüzyılın sonu ve 1830’lu yıllara ait eserleri üzerine tam bir tarih ve kaynakbilim çalışması yapılmamıştır. Bu "eksiklik" kısmen modern Gürcü tarih araştırmalarının temelini atan İvane Javakhishvili tarafından Sekhnia Chkheidze'nin eserlerine olan yaklaşımlarından kaynaklanmıştır. Amacımız, çeşitli tarihi kaynaklarda yer alan, Gürcü ve yabancı tarihçiler tarafından verilen bilgilerin Sekhnia Chkheidze eserlerindeki bilgilerle karşılaştırılarak Sekhnia’nın verdiği bilgilerin güvenilirliğini irdelemektir. Bu kapsamlı araştırmadan yola çıkılarak, mevcut makalede Sekhnia Ckheidze’nin 17.-18. yüzyılların şafağında İmereti Krallığı'nın tarihi üzerine verilen bilgiler tetkik edilmiştir. Gürcü tarih biliminde Chkheidze'nin yalnızca Doğu Gürcistan'da yaşanan tarihi süreçlere odaklandığı ve Batı Gürcistan'daki siyasi duruma aşina olmadığı yönünde yaygın bir görüş mevcuttur. Tarafımızca yürütülen döngüsel kaynak bilgisi araştırmasına dayanarak S. Chkheidze’nin Batı Gürcistan'da, özellikle de İmereti krallığında meydana gelen siyasi süreçleri çok iyi takip ettiği anlaşılmaktadır. 15. yüzyılın ikinci yarısında Gürcistan birkaç krallığa ve beyliğe bölünmüştür. Birleşik Gürcistan’dan önce Samtskhe-Saatabago, sonra Kakheti Krallığı ayrıldı, daha sonra Kartli ve İmereti de ayrı ayrı krallıklara dönüştüler. Parçalanma süreci 16. yüzyılda derinleşti. 1550'lerden itibaren İmereti krallığından Samegrelo, Guria, Abhazya ve Svaneti prenslikleri ayrıldılar. Bu duruma rağmen ülkenin birliğini yeniden tesis etme mücadelesi hiçbir zaman durmadı. Kartli kraliyet sarayının maliye müdürü ve tarihçi Sekhnia Chkheidze Batı Gürcistan'ın ülkenin birleşmesi yolunda zorluklar çekeceğinin farkındaydı. Sekhnia Chkheidze eserinde V.Vakhtang, XI. Giorgi, Archil ve VI. Vakhtang gibi ileri düşünceli Kartli krallarının Batı Gürcülerinin desteğiyle bütün Gürcistan toprakları üzerinde nüfuzlarını genişletme ve güçlendirme girişimlerini oldukça detaylı bir şeklinde anlatmıştır.

EN Özet

Verifying written sources, especially the works of the old chroniclers and specifying their historical and source study value is one of the main tasks of historical sciences. No complete A complete historical and source-scientific study of the works by Sekhnia Chkheidze, a Georgian historian of the of the XVII century and the first third of the XVIII century has not been carried out until now. Such a “delay” is partially caused by the attitude of Ivane Javakhishvili, the founder of the modern Georgian historical school, to the works of Sekhnia Chkheidze. Our goal is to study the reliability of the records by Sekhnia by means of comparison of the different kind of historical sources, records of Georgian and foreign authors and data from the works by Sekhnia Chkheidze. The article analyses the records of the author about the kingdom of Imereti history of XVII-XVIII centuries out of the mentioned extensive research. Georgian historiography is dominated by the view that the focus of Sekhnia Chkheidze's attention was only on the historical processes taking place in the Eastern Georgia, and he was not familiar with the political situation in the Western Georgia. On the basis of the cyclical source scientific research conducted by us, the present paper shows that S. Chkheidze was well aware of the political processes taking place in the Western Georgia, especially in the Kingdom of Imereti. Reportedly, Georgia was divided into several kingdom-prinicipalities in the II half of the XV century, it was a long process, first, Samtskhe-Saatabago, then Kakheti Kingdom separated from the united Georgia, later, Kartli and Imereti were also formed as separate kingdoms. The process of disintegration was deepend in the XVI century, Imereti Kingdom had started dividing into several prinicipalities like Samegrelo, Guria, Abkhazia and Svaneti in the second half of the 50s. Despite such a condition the fight for restoring of the country unity had never stopped. Sekhnia Chkheidze, treasurer and historian of the royal court of Kartli, could clearly see that Western Georgia faced the most difficult situation in the case of unification of the country. A chronicler highlights the attempt of progressive kings of Kartli (Vakhtang V, Giorgi XI, Archil and Vakhtang VI) to enhance and strengthen their influence on the whole region with support of Georgians from the Western Georgia.

Anahtar Kelimeler

TR
Osmanlı İmparatorluğu Sekhnia Chkheidze İmereti Krallığı Kartli Krallığı Ahıska Paşalığı
EN
Ottoman Empire Sekhnia Chkhiedze Imereti Kingdom Shah of Iran Kartli kingdom the idea of unification separatism Akhaltsikhe Pashalik slave trading
RU
Османская империя Сехния Чхеидзе Имеретинское царство Иранский шах Картлийское царство идея единства сепаратизм Ахалцихская сапаша покупка пленников

Atıf Yapma Şekli

APA
Nadiradze, D. (2024). SEKHNİA CHKHEİDZE'NİN "KRALLARIN HAYATI" ADLI ESERİNE GÖRE İMERETİ KRALLIĞI. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 2024(64), 121–128. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1592806
MLA
Nadiradze, Dodo. "SEKHNİA CHKHEİDZE'NİN "KRALLARIN HAYATI" ADLI ESERİNE GÖRE İMERETİ KRALLIĞI." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, vol. 2024, no. 64, 2024, pp. 121–128.
Chicago
Nadiradze, Dodo. "SEKHNİA CHKHEİDZE'NİN "KRALLARIN HAYATI" ADLI ESERİNE GÖRE İMERETİ KRALLIĞI." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2024, no. 64 (2024): 121–128.
DOI: 10.17498/kdeniz.1592806