1. Ana Sayfa
  2. Makaleler
  3. 2016 / Sayı 31
2016 — Sayı 31

MERSİN YÖRESİNDEN MAHALLÎ BİR FIKRA TİPİ ÖRNEĞİ: ERDEMLİLİ MUDAHHAR

Nilgün Çıblak Coşkun · Ömer Kırmızı
DOI: 10.17498/kdeniz.20593
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 27–42
Received 26.09.2016 📅 Published 10.10.2016 Okuyucu 199
Kuruluş
2009
Periyot
Yılda 4 kez
Mar · Haz · Eyl · Ara
ISSN (Basılı)
1308-6200
E-ISSN (Elektronik)
3062-4126
Yayıncı
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Baş Editör
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Özet

Geçmişten günümüze sözlü kültür ortamında icra edilmekte olan fıkralar, anonim halk edebiyatının konusu ve örneklerinin sayısı bakımından en zengin, en renkli türlerinden biridir. Halkın müşterek yaratma gücünden beslenen fıkralar, güldürmek, bir düşünceyi açıklamak, bir tezi savunmak, bir kişiyi ikna etmek gibi değişik amaçlarla anlatılırlar. Fıkra tipleri ise belirli bir sosyal çevre veya zümre ile bir düşünüş ve davranış biçimini temsil yeteneği kazanan tiplerdir. Bu çalışmada Mersin'in Erdemli ilçesinde fıkra anlatma geleneği içerisinde önemli bir yeri olup mahalli fıkra tipi olarak değerlendirilmesi gereken "Mudahhar fıkraları" ele alınıp incelenmiştir. Tarihi süreç içerisinde bölgede yaşayan Yörüklerin konar-göçer yaşam tarzından yerleşik düzene geçmeye başlamaları, sosyokültürel hayatta önemli değişimler meydana getirmiştir. Bu değişimler kimi zaman mizahi yolla çeşitli anlatılarda, özellikle fıkralarda konu edilmiştir. Makalede, Erdemli merkez ve köylerinden derlenen 15 adet Mudahhar tipine bağlı fıkra örneği, biçim ve içerik bakımından tahlil edilmiştir. Ayrıca Mudahhar tipinin, Mersin fıkra anlatma geleneği içerisindeki yeri üzerinde durulmuş, bu fıkraların yörenin sosyokültürel yaşamındaki işlevlerine değinilmiştir. İncelememiz sonucunda söz konusu yöre insanının konar-göçer yaşam tarzından yerleşik yaşam tarzına geçiş sürecinde karşılaştığı aksaklıkları, olumsuzlukları, zıtlıkları, "Mudahhar tipi" aracılığıyla dile getirdiği görülmüştür.

EN Özet

The anecdotes that has been occured in oral culture from past to present are one of the richest kind of anonymous folk literature in terms of subject and numbers of sample. The anecdotes which are formed by co-creating power of public participation are occured to entertain, explain an idea and persuade.  In this study, local anecdotes which is name “Mudahhar anecdotes” that are the important in tradition of telling anecdote in the Erdemli district of Mersin were examined. Yörüks who become passed from nomadic life in this region have made significant change in socio-cultural life. These changes took part in anecdotes with humors. In this article, 15 anecdotes that is anecdotes of Mudahhar type were complied from Erdemli center and its villages. They were analyzed in terms of form and content. Besides, types of Mudahhar anecdotes were examined in tradition of telling anecdote in Mersin and knowledges of socio-cultural life about function of these anecdotes were given. Finally, when Yörüks passed from nomadic life, they told their problems which is about their life with type of Mudahhar anecdotes. 

Anahtar Kelimeler

TR
Fıkra Mersin fıkraları mahalli fıkra tipi Mudahhar fıkraları Yörük fıkraları
EN
Anecdotes Mersin anecdotes local type of anecdote Mudahhar anecdotes Yörüks anecdotes
RU
басня басни Мерсина локальный тип басни сединённые басни басни ёруков

Atıf Yapma Şekli

APA
Çıblak Coşkun, N., & Kırmızı, Ö. (2016). MERSİN YÖRESİNDEN MAHALLÎ BİR FIKRA TİPİ ÖRNEĞİ: ERDEMLİLİ MUDAHHAR. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 2016(31), 27–42. https://doi.org/10.17498/kdeniz.20593
MLA
Çıblak Coşkun, Nilgün, and Ömer Kırmızı. "MERSİN YÖRESİNDEN MAHALLÎ BİR FIKRA TİPİ ÖRNEĞİ: ERDEMLİLİ MUDAHHAR." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, vol. 2016, no. 31, 2016, pp. 27–42.
Chicago
Çıblak Coşkun, Nilgün, and Ömer Kırmızı. "MERSİN YÖRESİNDEN MAHALLÎ BİR FIKRA TİPİ ÖRNEĞİ: ERDEMLİLİ MUDAHHAR." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2016, no. 31 (2016): 27–42.
DOI: 10.17498/kdeniz.20593

Bu Makaleye Atıf Yapan Makaleler 2

  1. 1.
    (2021). Erzincan Üzümlü’de yerel bir fıkra tipi: Çöçem Fikri. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. DOI: https://doi.org/10.51177/kayusosder.943660
  2. 2.
    (2021). ADANA'DAKİ FIKRA ANLATMA GELENEĞİNİN DEĞİŞİM SÜRECİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. DOI: https://doi.org/10.20322/littera.974966