SAMTSHE-CAVAKHETİ BÖLGESİNDE EKONOMİK EŞİTSİZLİĞİN NEDENLERİ VE ÖNLEME YOLLARI

Giorgi JVARIDZE

Makalenin giriş kısmında incelenen meselenin asıl konusu, nesnesi, amacı ile hedefleri idrak edilmiş ve kullanılan yöntemler ve arama sonuçları ile araştırmanın yenilikleri belirtilmiştir. Araştırmalar Samtskhe-Cavakheti bölgesinde gerçekleştirilmiştir.

Öncelikle gelir dağılımındaki adaletsizliğin nedenleri farklı bilim adamlarının bakış açılarına dayanarak ve eşit ve adaletsiz olan gelir dağılımı kavramlarından hareketle tartışılmıştır.  Dünyadaki ekonomik dengesizliği göstermek için, küresel dünya eşitsizliğinin 0,55 ile 0,70 arasında değişmesi üzerine yapılan döviz borsasının bir çalışması kullanılmıştır. 2018 yılında Gürcistan'da GINI katsayısı -0.37 idi. Günümüzde ise bu veri kritik seviyeye (0.41-0.46) yaklaşmıştır. Samtskhe-Cavakheti Mıntıkası ilçelerine göre GINI katsayısı şu şekilde sıralanmıştır: Akhaltsikhe ilçesi – 0,41, Adigeni ilçesi – 0,52, Aspindza ilçesi 0,52, Borcomi ilçesi – 0,47, Akhalkalaki ilçesi – 0,52, Ninotsminda ilçesi – 0,56. Araştırma sonuçlarına göre bölge için ortalama eşitsizlik katsayısı -0,49 olup, bu bölge için “Sakstat'ın” (Gürcistan Ulusal İstatistik Servisi) önerdiğinden (0,40) 0,09 puan daha fazladır.

Bölge halkının bir iş kurma ve yurtdışında çalışma konusundaki fikirleri başvurulduğunda, ankete katılanların %60-80 oranı kendi iş yerinin olmadığını ve kuramayacaklarını söyledi. Diğer kısmının %90-100'ü ise yurt dışına gitmeyi düşünüyor.

Kapsayıcı iş dünyasının gelişimi için yoksul ailelerden yetenekli gençlerin iş eğitimine dâhil edilmesi ile iş kuluçka merkezleri kurulmasının gerekli olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmada, yerel belediyeler tarafından karşılanacak iş kuluçka merkezlerinin organize edilmesi için maliyet hesaplanması yapılmıştır. 

Bir sonraki konu orantılı vergilerin artan oranlı vergilerle kıyaslanmasıyla ilgilidir. 

Bölgede dünyanın tüm medeni ülkelerinde artan oranlı vergiler sistemi uygulanmaktadır. Buna göre yüksek gelirli insanlar düşük gelirli insanlardan daha fazla vergi ödüyor. Ayrıca vergiden muaf bir gelir sistemi de uygulanmaktadır. Tarafımızdan Gürcistan ve Samtshe-Cavakheti bölgesi için artan oranlı gelir vergisi ölçeği de geliştirildi. Ayrıca vergiden muaf gelir miktarı (GEL 500) belirlendi.

Anahtar kelimeler: Ekonomik eşitsizlik, GINI katsayısı, kapsayıcı iş geliştirme merkezi, orantılı vergi, artan oranlı vergi.