REALİZM TEORİSİNİN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞME EVRELERİ

Dursun Murat DÜZGÜN

Realizm, Uluslararası İlişkiler (Uİ) ve Uluslararası Politik Ekonomi (UPE) alanındaki en eski paradigmalardan biridir. Realizm, politik ekonomi alanı pratiğinde özel bir rol oynamaktadır. Uluslararası politikanın incelenmesi, realizme dayanmadan önemli bir anlamda açıklanamaz. Uluslararası politik ekonomi açısından realist yazarların birleştiği ilkeler; ulusal çıkarlar, ekonomik faaliyetlerin yönlendirilmesinde devletin merkezi rolü, büyüme ve refahı arttırmak için elverişli bir ticaret dengesi oluşturmanın önemi ile ilgilidir. Realizm, uluslararası sistemde birincil aktörler olarak devletlerle başlar. Realizmin anarşi varsayımı, devletler arasındaki işbirliği kuramlarının merkezinde yer almaktadır. Anarşi, uluslararası sistemin düzen ilkesidir. Anarşi kaos değildir; anarşi, devletler arasındaki rekabeti ve çatışmayı öngörebilmekte ve işbirliği yapma konusunda dikkatli olunması gerektiğine vurgu yapmaktadır. Uluslararası kurumlar devletlerarasında bu tür bir işbirliğinin sağlanmasına yardımcı olabilir. Realizm, II. Dünya Savaşı'ndan beri uluslararası ilişkiler teorisine egemen olmuş önemli bir teoridir. Realizm, güç politikaları ve ulusal çıkarları savunma konusunda belirgin görüşlere dayanmaktadır. Realizme göre, devletin üstünde hiçbir şey yoktur. Realizm ve neo-realizm, yapısal gücü bir devletin sahip olduğu toplam yetenek miktarı olarak kavramsallaştırmaktadır. Devlet liderleri ahlaklı olabilir, ancak ahlaki kaygıların dış politikaya yön vermesine izin vermemelidir.  Araştırma da uluslararası İlişkilerin ana akımı olarak realizm teorisinin ortaya çıkışı ve gelişme evreleri ele alınmıştır. Çalışma olarak nitel bir araştırma yapılmış ve belge analizi yöntemi, özellikle kritik söylem analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak Realist fikirler tüm dünyada dış ekonomi politikasını bilgilendirmeye devam etmektedir. Pratik bakımdan realizm, dünya çapında ekonomik kalkınma ve büyümeye yönelik mevcut korumacı politikalara ve devlet merkezli yaklaşımlara ilham vermektedir.

Anahtar Kelimeler: Uluslararası İlişkiler, Uluslararası Politik Ekonomi, Realizm, Realizmin Evreleri, Neo-realizm.